Paweł Kamiński
Efektywność nowoczesnego systemu kontroli i dozoru
służb patrolowych Straży Miejskiej Kalisza
W każdej instytucji, organizacji czy przedsiębiorstwie zadaniem kadry zarządczej jest pełnienie podstawowych funkcji kierowniczych, a mianowicie: planowanie, organizowanie, motywowanie i kontrolowanie1.
O ile w instytucji użyteczności publicznej, jaką jest Straż Miejska, jej zadania są uregulowane ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych, a zakres tych działań
i ich organizacja, różnego typu rozporządzeniami prawa lokalnego czy samymi wytycznymi Komendanta, to zawsze system kontroli funkcjonariuszy stanowił przedmiot licznych dyskusji. Jeżeli przyjmiemy, że kontrola polega na dokonaniu oceny, zawierającej aprobatę (lub nie) jakiegoś stanu rzeczy, to musimy przyjąć pewne mierniki na podstawie, których będziemy weryfikować dane informacje, a przez to przyjmować odpowiednie rodzaje kontroli2.
Szczególnie sprawa ta przedstawia się przy kierowaniu służbą patrolową. Podstawowy problem polega na tym, jak sprawdzić czy funkcjonariusz rzeczywiście wypełnia swoje obowiązki, czyli w tym przypadku czy patroluje dany obszar terenu.
Należy w tym miejscu zastanowić się czy najlepszym rozwiązaniem byłoby, np.„śledzenie”, co jakiś czas, strażnika przez przełożonego czy może jakiś inny system nadzoru.
Biorąc pod uwagę taką zależność, gdzie jednemu kierownikowi (w przypadku Straży Miejskiej koordynatorowi) jest przyporządkowany jeden funkcjonariusz, to ten pierwszy system miałby rację bytu. Jednak w rzeczywistości, w większości jednostek tak nie jest, a każdy z koordynatorów ma od kilku do kilkunastu podwładnych. Dlatego też, należałoby wyszukać nowego sposobu, który sprostałby dzisiejszym czasom, a także pozytywnie wpływałby na samych kontrolowanych.
W związku z taką sytuacją w jednostce Straży Miejskiej Kalisza (SMK) postanowiono wprowadzić w ramach projektu pilotażowego, system kontroli i dozoru w postaci elektronicznych punktów kontrolnych, który określono jako: „System kontroli służb patrolowych”.
W tym celu SMK dokonała szerokiego rozpoznania zagadnienia, które
w podsumowaniu doprowadziło do podpisania umowy z firmą na testowe uruchomienie systemu w Kaliszu.
Wprowadzenie systemu kontroli ma na celu unowocześnienie i udoskonalenie służby patrolowej oraz zwiększenie efektywności pracy strażników miejskich. Pomysłodawcy zmierzają ponadto do podniesienia poczucia bezpieczeństwa wśród mieszkańców poprzez stałe kontrolowanie wyznaczonych w ramach systemu miejsc i eliminowanie zagrożeń
w pobliżu punktów kontrolnych i na trasie obchodu.
Cały system opiera się o zastosowanie 3 elementów:
-
Elektronicznych punktów kontrolnych umieszczanych, na budynkach, ogrodzeniach czy też wewnątrz pomieszczeń. Na rynku istnieje wiele rodzajów takich punktów. W niniejszym artykule wyróżnia się cztery przykładowe:
-
punkt kontrolny typu PKT-1- całkowicie odporny na działanie warunków atmosferycznych (rys.1),
-
punkt kontrolny typu PKT-3 (10x30mm)- przeznaczony do mocowania
w murze. Również odporny na działanie warunków atmosferycznych (rys. 2),
-
punkt kontrolny typu SGP- punkt kontrolny w masywnej obudowie mocowany za pomocą wkrętów do dowolnego podłoża (rys. 3),
-
punkt kontrolny SGX- mocowany za pomocą nitów lub przyklejany w płaskiej i estetycznej obudowie (rys 4),
-
Czytnika - urządzenie przenośne, zasilane przez baterie, w którego pamięci zostają zapisane dane dotyczące nr punktu kontrolnego, data oraz godzina kontroli.
Możemy wyróżnić tutaj czytnik ID- 4 (rys. 5) oraz rejestrator SG2 (rys. 6)
-
Programu komputerowego - pozwala odczytać informacje z czytnika, „wyczyścić jego pamięć”, aby mógł dalej pracować, ustawić czas i datę zegara. Program jest bardzo prosty w obsłudze, drukuje dane uzyskane z czytników, w pełnej wersji z nazwami punktów kontrolnych, lub skróconej tak, aby wydruk zajął jak najmniej stron. Program archiwizuje dane. Do podłączenia czytnika z komputerem, niezbędny jest specjalny przewód odczytowy z zasilaczem, za pośrednictwem, którego następuje przesył danych3.
Zasady funkcjonowania systemu jak i obsługa urządzeń jest bardzo prosta. Funkcjonariusz z patrolu, dochodząc do punktu kontrolnego wciska przycisk umieszczony na obudowie i zbliża czytnik. Sygnał dźwiękowy potwierdza odczytanie kodu. Do pamięci czytnika zostaje wpisany numer punktu kontrolnego z aktualną datą i godziną.
W ten oto sposób, analizując dane z czytnika, można łatwo sprawdzić czy funkcjonariusz przebył określoną trasę i jak długo zajęło mu pokonanie danego obszaru. Strażnik jest, więc zobligowany do ścisłego trzymania się wytycznych, co do patrolowanego terenu.
W ramach powyższych przesłanek z dniem 1 maja 2006 r. zainstalowano w mieście Kaliszu 4 punkty kontrolne, w miejscach wytypowanych przez SMK. Funkcjonariusze zostali wyposażeni w czytniki ID-4 (rys. 3), a w komputerze Straży Miejskiej Kalisza został zainstalowany program GUARD. Poniżej przedstawiono miejsca lokalizacji punktów kontrolnych na terenia Miasta Kalisza.
| Wykaz punktów kontrolnych |
| Nazwa |
Lokalizacja |
Adres PKT |
| Dworzec PKS |
ul. Wrocławska |
C314 |
| Budynek mieszkalny |
ul. Konopnickiej 9-13 |
C326 |
| Przedszkole |
ul. Serbinowska 21 |
C325 |
| Administracja Osiedla Kaliniec |
ul. Barbary i Bogumiła 7 |
BC9E |
Tabela 1. Wykaz punktów kontrolnych.
Źródło: Opracowanie własne.
Następnie wyznaczono dwie trasy z punktami kontrolnymi w obszarach newralgicznych pod względem bezpieczeństwa mieszkańców. Miały one na celu podniesienie częstotliwości patrolu tamtych obszarów oraz pewnego usystematyzowania działań strażników. Poniżej przedstawiono przebieg trasy nr 1 i trasy nr 2.
TRASA 1
Dworzec PKS, Podmiejska, dworzec PKP, Dworcowa (skwerek), Górnośląska 75 i 77, SP 18, Podmiejska 9 i 11, plac zabaw, Podmiejska 19, przedszkole nr 16, Serbinowska 21,19,17 i 15, Młynarska, B. Barbary, B. Barbary 9 (Administracja Kaliniec i plac zabaw), Górnośląska 51, Górnośląska wzdłuż hotelu, przejście dla pieszych przy stacji paliw, Konopnicka (Blaszak), Konopnicka 9-13, Ostrowska, Dworcowa (skwerek), dworzec PKP, Podmiejska, dworzec PKS.
Całkowity czas trasy 1 z przerwą na posiłek wynosi 6 godzin 25 minut.
TRASA 2
Dworzec PKS, Podmiejska, dworzec PKP, Dworcowa (skwerek), Ostrowska, Konopnicka 9-13, Konopnicka (Blaszak), przejście dla pieszych przy stacji paliw, Górnośląska wzdłuż hotelu, Górnośląska 51, B. Barbary 9 (Administracja Kaliniec i plac zabaw), B. Bogumiła, Młynarska, Serbinowska 15,17 i 19, Przedszkole nr 16, Podmiejska 19, plac zabaw, Podmiejska 11 i 9, Zespół Szkół nr 10 Górnośląska 77 i 75, Dworcowa (skwerek), dworzec PKP, Podmiejska, dworzec PKS.
Całkowity czas trasy nr 2 z przerwą na posiłek wynosi 6 godzin 25 minut.
Po pierwszych trzech miesiącach działania „Systemu kontroli służb patrolowych” zaobserwowano oczekiwane efekty. Przede wszystkim osiągnięto regularność w patrolowaniu obszarów, które uważa się za szczególnie narażone zjawiskami patologicznymi.
Co więcej uzyskane informacje i dokonywane statystyki stały się źródłem podnoszącym wiarygodność pracy służb patrolowych, przede wszystkim stanowiąc dowód
w prawidłowym wypełnianiu zadań publicznych.
Przesłanką, która również przemawia za pozytywną oceną tego systemu to relatywnie niskie koszty i prostota obsługi, niewymagająca specjalistycznej aparatury czy połączeń układu przewodów. Koszt instalacji 10 punktów kontrolnych, łącznie z oprogramowaniem komputerowym i dwoma czytnikami nie przekracza kwoty 3.500,00 PLN4.
W 2007 roku, w Kaliszu planuje się zainstalowanie osiemdziesięciu kolejnych punktów kontrolnych i wyznaczenie nowych tras dla funkcjonariuszy z patrolu SMK. Pierwszych jedenaście punktów kontrolnych ma być zlokalizowanych na cmentarzach w mieście. Ma to za zadanie osiągnięcie bardziej efektywnego patrolowania tamtych obszarów i zapobieganie takim zjawiskom jak dewastacje nagrobków, zgromadzenia na cmentarzach czy jakichkolwiek zachowań chuligańskie. W porozumieniu z administracją danych obiektów, strażnikom miejskim mają zostać przekazane klucze do bram cmentarzy i pomieszczeń. Poniżej przedstawiono (w tabeli 2) wykaz cmentarzy, które mają być objęte systemem kontroli i dozoru.
| Wykaz punktów kontrolnych |
| Nazwa |
Lokalizacja |
Adres PKT |
| Cmentarz Komunalny |
Ul. Poznańska 183-187 |
C1 |
| Cmentarz Wojskowy |
Ul. Żołnierska |
C2 |
| Cmentarz Ewangelicko-Luterański |
Ul. Harcerska 2 |
C3 |
| Cmentarz Prawosławny |
Ul. Górnośląska |
C4 |
| Cmentarz Miejski |
Ul. J. Dąbrowskiego 1 |
C5 |
| Cmentarz Rypinek |
Ul. Częstochowska |
C6 |
| Cmentarz Tyniec |
Ul. Łódzka 106 |
C7 |
| Cmentarz Żołnierzy Radzieckich |
Ul. Częstochowska |
C8 |
| Cmentarz Ukraiński |
Ul. Ukraińska |
C9 |
| Cmentarz Żydowski |
Ul. Podmiejska |
C10 |
| Cmentarz Dobrzec |
Ul. Biskupicka |
C11 |
Tabela 2. Wykaz proponowanych punktów kontrolnych.
Źródło: opracowanie własne.
Kolejne 69 punktów ma być umieszczonych wokół/lub w szkołach, w budynkach administracji osiedli oraz innych miejscach, gdzie dochodziły niepokojące informacje o naruszeniach mienia i które klasyfikują się pod względem zagrożenia różnymi patologiami.
Poniżej przedstawiono mapkę z zaznaczonymi punktami kontroli na terenie miasta Kalisza.
|
Obiekty szkolne
|
|
Rady Osiedla
|
|
Nekropolie
|
Rys. 9. Plan rozmieszczenia proponowanych punktów kontrolnych.
Źródło: Opracowanie własne.
„System kontroli służb patrolowych” jest działaniem zupełnie nowatorskim i był dotychczas stosowany przez firmy ochroniarskie, do sprawdzania patroli na niewielkim obszarze. Zastosowanie go przez służbę publiczną, jaki i na terenie kilku rejonów w mieście jest z pewnością dużym wyzwaniem. Mogą nasuwać się wątpliwości wśród samych strażników jak i mieszkańców, czy taki system nie jest już zbytnią przesadą.
Jednak z drugiej strony bez odpowiedniej kontroli i nadzoru nie jest możliwe prawidłowe funkcjonowanie jakiejkolwiek organizacji. Szczególnie, że system ten jest bardzo efektywny i jasno wskazuje czy funkcjonariusz rzetelnie wykonuje swoją pracę czy nie.
Zwłaszcza przy patrolach pieszych ważne jest sumienne wykonywanie swoich zadań, gdyż to one z punktu widzenia bezpieczeństwa stanowią podstawę funkcjonowania służb porządkowych. Nic, bowiem nie daje takiej pewności jak strażnik na ulicy, który w chwili zagrożenia mienia, zdrowia czy życia bez zwłoki podejmie interwencje.
1 A. Wartecki: Organizacja i techniki pracy kierowniczej, Kalisz 2002, Wydawnictwo Uczelniane Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Kaliszu, wydanie I, s. 46.
2 A.K. Koźmiński, W. Piotrowski: Zarządzanie teoria praktyka, Warszawa 2001, Wydawnictwo Naukowe PWN, wydanie V zmienione, s. 214.
3 http://www.jemar.com.pl
4 Firma Jemar Sp. z o. o. w Kaliszu: na podstawie kosztorysu przeprowadzonego dla Straży Miejskiej Kalisza.
|
